روش کاشت بابونه آلمانی

روش کشت بابونه رومی
روش کاشت بابونه رومی
سپتامبر 4, 2018
کشت بومادران
روش کشت بومادران
سپتامبر 4, 2018

در این مقاله قصد داریم در مورد روش کاشت بابونه آلمانی و مشخصات این گیاه مفید توضیحاتی را ارائه دهیم. بابونه یکی از گیاهان موثر و مهم در علم گیاه شناسی و گیاهان دارویی است.

از این گیاه برای درمان بسیاری از بیماری ها مخصوصا بیماری های پوستی استفاده می شود. از بابونه به روش های مختلفی مثل خشک کرده، بخور، عرق بابونه، بصورت گیاه خام و حتی بصورت پخته استفاده می شود.

پیشینه بابونه آلمانی

بابونه آلمانی از قدیمی ترین گیاهان دارویی شناخته شده توسط انسان است . مردم مصر و یونان باستان از خواص دارویی آن مطلع بوده و برای درمان بعضی بیماری ها از این گیاه استفاده می کرده اند. دو تن از حکمای یونان به نام ((پلینیوس)) و ((دیوسکورید)) در تالیفات خود از بابونه بنام ((کاماملون)) یاد کرده و خواص درمانی آن را شرح داده اند.

بابونه در تمام فارماکوپه های معتبر به عنوان یک گیاه دارویی معرفی شده و خواص درمانی گلهای این گیاه مورد بررسی قرار گرفته است. از مواد موثره گلهای بابونه داروهای ضد تورم ، داروهایی برای معالجه دل درد ، نفخ شکم و زخمهای پوستی تهیه می شود. در اکثر کشورهای غربی از دم کرده گلهای بابونه به عنوان اشتها اور و هضم کننده غذا استفاده می شود.

اسانس گلهای این گیاه اثر ضد میکروبی دارد و از آن در صنایع داروسازی ، بهداشتی و آرایشی و غذایی نیز استفاده می شود.

در صنایع بهداشتی و آرایشی از مواد موثره گلهای بابونه کرمهای مرطوب کننده و روشن کننده پوست تولید می شود. از عصاره گلهای این گیاه به عنوان افزودنی به شامپو جهت تقویت موی سر استفاده می شود.

بابونه گیاهی است همه جایی و تقریبا” در تمام نقاط جهان به صورت خودرو می روید. کشت این گیاه در مقیاس وسیع از 20 سال پیش در اغلب کشورهای غربی آغاز شده است. در حال حاضر نیاز صنایع مختلف به گلهای بابونه در حدود چهار هزار تن (گل خشک) است.   کشورهای عمده تولید کننده بابونه عبارتند از : مجارستان ، روسیه ، آرژانتین ، آلمان ، چک ، اسلواک ، فنلاند ، مصر و اخیرا”هندوستان.

مشخصات گیاه بابونه آلمانی

برای شرح روش کاشت بابونه آلمانی ابتدا بهتر است با مشخصات این گیاه آشنا شویم. بابونه آلمانی گیاهی علفی و یک ساله است. این گیاه سرمای زمستان را تحمل می کند. در مناطق معتدله علف هرز ذرت و یونجه است. بابونه آلمانی در عرض جغرافیایی 63 تا 64 درجه شمالی در سطوح وسیعی می روید. منشا این گیاه آسیای صغیر گزارش شده است ولی در شمال و جنوب آمریکا و همچنین در استرالیا می روید.

ریشه بابونه آلمانی

ریشه بابونه آلمانی مخروطی شکل و کم وبیش سطحی است. ریشه در اواخر دوره رویش از انشعابهای فراوانی برخوردار می شود.

ساقه بابونه آلمانی

ساقه استوانه ای شکل است. ارتفاع ساقه متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد و بین 50 تا 80 سانتی متر است. در زمینهای شور ساقه کوتاه و به صورت خوابیده روی زمین قرار می گیرد. برگها ، منقسم ، باریک ، کشیده و نیزه ای شکل است.

برگ های بابونه آلمانی

برگها صاف و فاقد کرک هستند و به صورت متناوب نسبت به یکدیگر روی ساقه قرار می گیرند.

گل های بابونه آلمانی

گلها در انتهای ساقه های اصلی و فرعی ظاهر می شوند. قسمت میانی گلها که مجموعه ای از گلچه های لوله ای زرد رنگ است و در اوایل رویش نیمه کروی است که با نمو کامل گلها و باز شدن گلچه های لوله ای کم و بیش مخروطی شکل (به شکل کله قند) می شوند. قطر گلهای بابونه متفاوت و بین 5/1 تا 3سانتی متر است.

گلهای بعضی از گونه های جنس آنتمیس شباهت زیادی به گلهای بابونه دارند که هنگام برداشت باید کاملا” مورد توجه قرار گیرند. قسمت میانی این گلها (گونه های جنس آنتمیس) قبل و پس از باز شدن به صورت نیمه کروی باقی می ماند (مخروطی نمی شوند).

گلهای بابونه آلمانی مانند سایر گلهای گیاهان تیره کاسنی دارای دو نوع گلچه زبانه ای و لوله ای می باشند. گلچه های زبانه ای ، سفیدرنگ هستند و تعداد آنها متفاوت و بین 12 تا 18 عدد است. این گلچه ها از نظر جنسی ماده می باشند.

گلچه های لوله ای زردرنگ هستند. این گلچه ها دوجنسی (نر و ماده) بوده که پس از باز شدن استوانه ای شکل می شوند.

میوه 

میوه فندقه به طول 1 تا 5/1 میلی متر ، خاکستری رنگ یا زرد روشن است. میوه از دو قسمت تشکیل شده است. یک قسمت شامل دانه (بذر) است که 20 تا 25 درصد میوه را تشکیل می دهد. وزن هزار دانه 02/0 تا 03/0 گرم است.

شرایط اقلیمی نقش عمده ای در رشد ، نمو و حتی شکل بابونه دارد. چنانچه بابونه در زمینهای شور و غیر حاصلخیز بروید گیاهانی بسیار کوتاه (به ارتفاع 5 سانتی متر) با گلهای کوچک و ظریف تولید می کند.

بابونه هایی را که در این شرایط می روئیدند سالها واریته ای جداگانه به نام (سالینا) می دانستند و به علف مناطق شور (یا علف شور) معروف بود. پس از انتقال همان گیاه به شرایط اقلیمی مناسب ، گیاه به رشد و نمو طبیعی خود دست می یابد که نشان دهنده تاثیر شرایط اقلیمی در رویش بابونه است.

تحقیقات انجام شده در ایران و سایر کشورها نشان می دهد که نه تنها در بین گونه های مختلف بابونه آلمانی بلکه در بین افراد یک گونه که در شرایط اقلیمی متفاوت می رویند از نظر کمیت و کیفیت مواد موثره تفاوتهای بسیار زیادی وجود دارد. از این رو بابونه آلمانی را از نظر تیپهای شیمیایی می توان به گروههای مختلفی طبقه بندی کرد. در این رابطه اسانس بعضی از آنها از مقدار زیادی کامازولن برخوردار است. در حالی که بعضی دیگر فاقد آن می شود.

اسانس گل های بابونه آلمانی

مقدار اسانس گلها متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد و بین 4/0 تا 5/1 درصد است. 12 تا 20 درصد اسانس را کامازولن (نقش موثری در معالجه تورم دارد) تشکیل می دهد. کامازولن یک سزکویی ترپن است که از ماده پیش ساز ((پروکامازولن)) (ماتریسین) تحت تاثیر حرارت به وجود می آید. از ترکیبهای مهم دیگر اسانس بابونه می توان از ((بیسابلول)) ، ((اکسید بیسابلول)) و ((فارنزن)) نام برد.

فلاونوئیدها از ترکیبات دیگر گل بابونه آلمانی هستند. مهمترین این فلاونوئیدها عبارتند از : آپی جنین ، آپی جنین – 7 – گلی کوزیدو لوتئولین.

ویتامین ث ، کومارینها ، مواد موسیلاژی و ترکیبات پکتینی نیز از ترکیبات دیگر گل بابونه می باشند.

ویژگی اسانس گل بابونه آلمانی

اسانس در قسمتهای پایینی گلچه های لوله ای به شکل قطراتی کروی در کیسه ها و مجاری ترشحی شیزوژن که با ایجاد شکاف در جدار حد فاصل سلولها به وجود می آیند تشکیل می شود.

رنگ اسانس به مقدار ماکازولن موجود در آن بستگی دارد. در صورتی که اسانس به روش تقطیر با بخار آب استخراج شود ، پروکامازولن (ماتریسین) بی رنگ به ((کامازولن)) آبی رنگ تبدیل می شود. هر چه قدر مقدار کامازولن بیشتر باشد اسانس به رنگ آبی تیره (شبیه جوهر آبی رنگ) مایلتر است.

بابونه آلمانی از قدیمی ترین گیاهان دارویی شناخته شده توسط انسان است . مردم مصر و یونان باستان از خواص دارویی آن مطلع بوده و برای درمان بعضی بیماری ها از این گیاه استفاده می کرده اند

اسانسهایی که از مقادیر زیادی ((کامازولن)) و ((بیسابلول)) برخوردار باشند اسانسهای با کیفیت خوب خوانده می شوند. اگرچه بابونه آلمانی قادر به تحمل سرمای زمستان است ولی برای گلدهی لازم نیست گیاه دوره سرما را طی کند (بهاره شود).

به طوری که اگر بابونه آلمانی در بهار هم کشت شود گیاهان به گل می نشینند ولی در مقایسه با گیاهانی که در فصل پاییز کشت شده اند عملکرد کمتری خواهند داشت. بذرهای بابونه 2 الی 3 سال از قوه رویشی مناسبی برخوردارند. چنانچه بذرهای این گیاه در شرایط مناسب نگهداری شوند 10 الی 15 سال قوه رویشی خود را حفظ می کنند.

بذرهای بابونه آلمانی

بذرها 6 تا 8 روز پس از کشت سبز می شوند. رشد اولیه این گیاه کند و بطیی است و برگهای طوقه تشکیل می شود. اوایل بهار گیاهان رشد سریعی دارند و شاخه های متعددی تولید می کنند.

زمان گلدهی بابونه متفاوت است و به رقم و شرایط اقلیمی محل رویش آن بستگی دارد.

گیاهان خودر در مقایسه با گیاهان کشت شده زودتر به گل می نشینند. به طوری که در انواع خودر و اولین گلها در اواخر فروردین ظاهر می شوند. در انواع کشت شده گلدهی با تاخیر همراه است و اولین گلها اردی بهشت پدیدار می شوند. تمام گلها در مدت 10 تا 16 روز ظاهر می شوند.

نوع خاک نقش عمده ای در گلدهی بابونه دارد. چنانچه بابونه در خاکهای سبک شنی کشت شود 5 تا 8 روز زودتر از گیاهانی که در خاکهای سنگین رسی کاشته شده اند به گل می رود.

پس از برداشت گلها چنانچه شرایط اقلیمی مناسب باشد گیاهان دوباره به گل می روند. تحقیقات انجام شده در ایران نشان می دهد گیاهان دو و یا سه مرتبه پس از برداشت مجددا” به گل می نشینند.

میوه ها به طور یکنواخت می رسند. وقتی میوه ها می رسند قسمت فوقانی گل مخروطی شکل (شبیه کله قند) و دندانه دار می شود. میوه های قسمت پایین گیاه شروع به رسیدن می کنند و به تدریج به طرف بالا کامل می شوند. بذرها پس از رسیدن از گیاه جدا و به اطراف ریزش می کنند.

روش کاشت بابونه آلمانی

اگرچه بابونه آلمانی در کشت پاییزه قادر است سرمای زمستان را تحمل کند ولی برای گلدهی نیازی به گذراندن سرما (بهاره شدن) ندارد، بطوری که در کشت بهاره گیاهان نیز به گل می روند.

بذر بابونه آلمانی در دمای 6 تا 7 درجه سانتی گراد جوانه می زند . ولی درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی بین 20 تا 25 درجه سانتی گراد است.

رشد و نمو بابونه آلمانی در دمای روزانه بین 19 تا 21 درجه سانتی گراد در گلها ساخته و ذخیره می شود. بابونه آلمانی به سرما حساس نیست ولی چنانچه در فصل بهار در مرحله گلدهی با سرما مواجه شود تاثیر سویی بر عملکرد گل خواهد داشت.

بذر بابونه آلمانی برای رویش احتیاج به نور دارد. این گیاه نیز در طول رویش به نور کافی نیازمند است. به طوری که بابونه از مرحله تشکیل غنچه تا کامل شدن گلها به مقادیر زیادی نور محتاج است. گیاهانی که در سایه کاشته می شوند مقادیر بسیار کم اسانس و کامازولن خواهند داشت.

تحقیقات نشان می دهد که نور (95000 ارگ به سانتی متر مربع) سبب افزایش اسانس و کامازولن می گردد. بابونه آلمانی قادر به تحمل خشکی است ولی در مرحله رویش بذر و همچنین در مرحله تشکیل ساقه به مقادیر مناسبی آب نیاز دارد.

تحقیقات نشان می دهد که آبیاری گیاهان در مرحله پنجه زنی ، عملکرد گل را به طور قابل توجهی افزایش می دهد.

شورپسندی بابونه

بابونه آلمانی گیاهی شور پسند (هالوفیت) است. اگر این گیاه در مناطق شور کشت شود ریشه قادر است 10 میلی گرم نمک در هر گرم ریشه ذخیره نماید. کشت بابونه در مناطق شور سبب کاهش عملکرد گل در مقایسه با گیاهان کشت شده در زمینهای غیر شور می شود.

بابونه در هر نوع خاک می روید. خاکهای سبک شنی همراه با مقادیر فراوان ترکیبات آهکی خاکهای بسیار مناسبی برای کشت بابونه است. برای کشت بابونه می توان از خاکهای حاصلخیز که برای گیاهان دیگر مناسب نیست استفاده کرد.

((پی اچ)) خاک برای بابونه بین 8/4 تا 8 مناسب است. تحقیقات نشان می دهد که بابونه را می توان در خاکهای قلیایی با ((پی اچ)) 9 تا 2/9 نیز کشت کرد.

تناوب کاشت بابونه آلمانی

بابونه آلمانی را باید با گیاهانی به تناوب کشت کرد که زود برداشت شود و زمان کافی برای آماده سازی زمین در ماههای مرداد-شهریور وجود داشته باشد.

تناوب کشت بابونه آلمانی با گیاهانی مناسب است که سبب گسترش علفهای هرز نشوند (مانند لوبیا ، خردل ، نخود ، …) . تناوب کشت بابونه با گیاهانی که بذرهای آنها به سهولت ریزش می کنند (مانند غلات و اکثر گیاهان تیره چتریان) مناسب نیست ، زیرا ریزش بذرهای این گیاهان سبب گسترش علفهای هرز می شوند.

چون بابونه آلمانی به علف کشهای با ماده موثره تریازین حساس است لذا تناوب کاشت با گیاهانی مانند شوید ، گشنیز ، زیره سیاه و … که به علف کش مذکور مقاوم هستند مناسب نیست.

چون بابونه آلمانی به علف کشهای با ماده موثره تریازین حساس است لذا تناوب کاشت با گیاهانی مانند شوید ، گشنیز ، زیره سیاه و ... که به علف کش مذکور مقاوم هستند مناسب نیست.

بابونه را می توان به صورت یک کشته (چند سال در یک زمین) کشت کرد. در این مورد 10 و یا حتی 100 سال می توان به کشت بابونه در یک زمین اقدام نمود. بعضی از کشورها مانند روسیه یا آلمان به مدت پنج سال اقدام به کاشت این گیاه در یک زمین می کنند. کیفیت زمین و نوع علفهای هرز نقش عمده ای در تعیین مدت زمان کاشت در یک زمین دارد.

در صورتی که از روش یک کشته برای کاشت بابونه استفاده شود هر دو تا سه سال یا هر چهار تا پنج سال (بستگی به کیفیت خاک دارد) باید به مبارزه با علفهای هرز زمین مورد نظر پرداخت. از آن جا که چهار تا پنج سال پس از کاشت بابونه در یک منطقه ، ممکن است علفهای هرز آن منطقه به علف کشهای مورد استفاده مقاوم گردند ، توصیه می شود که پس از این مدت بابونه را در مکان دیگری کشت کرد.

مواد و عناصر غذایی مورد نیاز

بابونه آلمانی در طول رویش به خاک خاص و مواد و عناصر غذایی فراوان نیاز ندارد و آن را در هر خاکی حتی خاکهای غیر حاصلخیز و تهی از مواد و عناصر غذایی می توان کشت کرد. اگرچه با کشت بابونه در خاکهای غیر حاصلخیز می توان به مقدار قابل توجهی گل دست یافت ولی کشت این گیاه در خاکهای حاصلخیز به طور عمده ای سبب افزایش عملکرد گل می شود.

تحقیقات نشان می دهد که برای تولید هر 1000 کیلوگرم گل و 3000 کیلوگرم پیکر رویشی ، گیاهان 85 کیلوگرم اکسید پتاس ، 53 کیلوگرم ازت و 21 کیلوگرم اکسید فسفر از خاک جذب می نماید.

آرادو دانش نامه تخصصی برای ارائه بهترین مقالات !!!

گیاهان دارویی

سویا و دیابت

لیست بهترین قیمت محصولات کشاورزی را در آرادو مشاهده کنید.